بیماران دیالیزی جزو آسیبپذیرترین گروههای درمانی هستند و در زمان بحرانهای طبیعی (زلزله، سیل، طوفان، جنگ)، بحرانهای زیرساختی (قطع برق، کمبود آب) یا بحرانهای اجتماعی و بهداشتی، با خطرات جدیتری روبهرو میشوند. در چنین شرایطی، دسترسی به مراکز دیالیز، آب سالم، دستگاههای پشتیبان و دارو ممکن است مختل شود. این مقاله با هدف ارائهی یک راهنمای جامع و کاملاً کاربردی برای بیماران، همراهان و مراقبان نوشته شده است تا بتوانند در مواقع بحرانی، ایمنتر عمل کنند و از خطرات بالقوه جلوگیری شود.
اهمیت مراقبت از بیماران دیالیزی در دوران بحران
- توقف یا تأخیر در دیالیز میتواند باعث افزایش اوره، پتاسیم، و مایعات بدن شود.
- افزایش پتاسیم خون در بازه چند ساعت تا چند روز میتواند تهدیدکنندهی زندگی باشد.
- بیمار دیالیزی معمولاً نیازمند نظم ثابت، تغذیه کنترلشده و دسترسی به مراقبت پزشکی منظم است.
بنابراین برنامهریزی قبلی در مواقع بحران، نه یک توصیه، بلکه یک ضرورت حیاتی است.
اقدامات ضروری برای مراقبت ار بیماران دیالیزی پیش از وقوع بحران
تهیه کیف بحران مخصوص بیمار دیالیزی
در این کیف بهتر است موارد زیر وجود داشته باشد:
- نسخه داروها و فهرست کامل بیماریها
- کارت دیالیز یا پرونده خلاصه درمان
- داروهای حداقلی برای ۱ تا ۲ هفته
- مواد غذایی کمپتاسیم و کمسدیم
- آب معدنی کافی
- شماره تماس مرکز دیالیز جایگزین
- یک پاوربانک قوی یا منبع تغذیه اضطراری
تهیه فهرست مراکز دیالیز جایگزین
- مراکز نزدیکتر
- مراکز فعال در بحران (لیست از شبکه بهداشت)
- مسیرهای دسترسی اضطراری
آموزش خانواده
- همراهان بیمار باید نشانههای خطر را بشناسند:
تنگی نفس - ورم شدید
- کاهش ادرار
- تهوع شدید
- ضعف و ضربان قلب نامنظم
اقدامات ضروری برای مراقبت ار بیماران دیالیزی هنگام بحران
تغذیه بیماران دیالیزی در دوران بحران
- مصرف پروتئین کم اما باکیفیت (تخممرغ، مرغ، ماهی).
- کاهش مصرف میوهها و سبزیجات پرپتاسیم.
- استفاده از غذاهای کمسدیم و کمفسفر.
- نوشیدن آب طبق میزان مجاز (نه کمتر، نه بیشتر).
- استفاده از مواد غذایی بستهبندی سالم و قابل نگهداری.
- نان خشک کمنمک
- کنسرو ماهی کمنمک
- بیسکوییت ساده
- برنج
- کمپوت کمقند
- آب معدنی
- کنسرو لوبیا بدون نمک (شستوشو قبل از مصرف)
راهکارهای روانی و حمایتی بیماران دیالیزی
بیماران دیالیزی در دوران بحران بیشتر در معرض استرس، افسردگی و نوسان خلق هستند. راهکارهای پیشنهادی:
- ایجاد یک برنامه روزانه ثابت برای کاهش اضطراب
- تماس منظم با تیم درمانی
- گفتگو با سایر بیماران یا گروههای حمایتی
- تمرین تنفس عمیق و روشهای آرامسازی
- توجه ویژه مراقبان به علامتهای اضطراب شدید
پرسشهای متداول
1. آیا بیمار دیالیزی میتواند بیش از ۲ جلسه دیالیز را از دست بدهد؟
خیر، میتواند خطرناک باشد. در صورت تأخیر بیش از ۲ جلسه، باید فوراً به یک مرکز اورژانسی مراجعه شود.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.